Viện Khoa học Vật liệu ứng dụng nghiên cứu thành công công nghệ ép hạt có dầu dùng làm nhiên liệu sinh học, thay vì chỉ dùng hạt jatropha. Jatropha còn gọi là cây dầu diesel, có thể cung cấp nguyên liệu để sản xuất nhiên liệu sinh học.

Với công nghệ mới này, Việt Nam có thể sản xuất hai triệu tấn nhiên liệu sinh học mỗi năm.

Theo “Đề án phát triển nhiên liệu sinh học đến năm 2015 và tầm nhìn đến năm 2025”, đến năm 2025 Việt Nam có thể sản xuất nhiên liệu sinh học đạt 1,8 triệu tấn mỗi năm. Theo tiến sĩ Hồ Sơn Lâm, Viện trưởng Viện Khoa học vật liệu ứng dụng, Viện Khoa học công nghệ TP HCM không cần phải chờ 16 năm nữa mà ngay bây giờ chúng ta đã đạt được sản lượng đề ra.

Nhiều loại hạt có dầu

Việc phát triển nhiên liệu sinh học của Việt Nam hiện nay vẫn dựa chủ yếu vào cây jatropha. Để có 1kg dầu, cần phải có 3kg hạt jatropha (1kg hạt jatropha hiện nay có giá là 6.000 đồng). Theo các chuyên gia, với giá này chỉ tính riêng tiền nguyên liệu thì sản phẩm đầu ra đã lỗ (chưa kể đến công nghệ chiết tách, phân phối).

Thêm vào đó, tiến sĩ Ngô Thị Lam Giang, Viện phó Viện Nghiên cứu dầu và cây có dầu, cho rằng việc phát triển cây jatropha mỗi nơi mỗi khác sẽ ảnh hưởng đến nhiều loại cây lương thực và cây công nghiệp khác.

Còn tiến sĩ khoa học Lê Xuân Hải, ĐH Bách khoa TP HCM, cho biết, tiềm năng của cây jatropha rất lớn, nhưng đến nay với vài ha trồng khởi động thì chỉ đủ phục vụ công tác nghiên cứu. Để đáp ứng mục tiêu Chính phủ đề ra buộc phải đầu tư khoản tiền không nhỏ để quy hoạch trồng loại cây này. Nhưng nếu là không khéo, không có quy hoạch rõ ràng thì lại giống như đầu tư nhà máy đường trước đây.

Tuy nhiên, có một giải pháp khác, mà theo tiến sĩ Hồ Sơn Lâm, Việt Nam có thể thu gom hàng chục triệu tấn hạt có tinh dầu với giá thấp hơn so với hạt jatropha, từ đây có thể hạ thấp giá thành sản phẩm đầu ra.

Theo ước tính, Việt Nam có trên 1.000 loại cây cho tinh dầu và các loại dầu này đều có thể tinh chế thành dầu. Như cây cao su, hiện cả nước có gần 700.000 ha, với hàm lượng dầu từ 30 - 35%, nếu tính mỗi năm 1 ha cao su cung cấp 150 kg tinh dầu thì đây là nơi cung cấp sản lượng dầu khổng lồ. Ngoài ra, các loại hạt có tinh dầu như na, chôm chôm, nhãn... sau khi chế biến, có thể giữ lại hạt ép dầu làm nhiên liệu sinh học.

Máy ép dầu đa năng

Cuối năm 2007, tiến sĩ Lâm nghiên cứu thành công dây chuyền sản xuất nhiên liệu sinh học trên các loại hạt khác, không gây ô nhiễm môi trường.

Với công nghệ này, sản phẩm thu được ngoài dầu sinh học, còn có thuốc trừ sâu sinh học; mỡ, dầu nhờn sinh học; phụ gia sinh học; glyxerin; dược chất trong y học; chất bả thải để làm phân bón sinh học, thức ăn gia súc, vật liệu composite. Theo tiến sĩ Lâm, công nghệ này tùy theo nhu cầu thị trường mà xác định đâu là sản phẩm chính.

Công nghệ này đang được chuyển giao cho Công ty Nhiên liệu sinh học Trường Thịnh, TP HCM, xây dựng nhà máy và triển khai sản xuất tại Bình Phước. Kết quả sản xuất thử nghiệm với 6 tấn nguyên liệu hạt tổng hợp có dầu đã thu được hơn 1.500 lít dầu; 6.000 kg phân bón nhả chậm, có bổ sung thêm các chất dinh dưỡng khác; 400 lít thuốc trừ sâu sinh học và 200 kg glyxerin dạng thô.

Toàn bộ kinh phí cho dây chuyền tổng hợp có công suất 1.200 tấn hạt mỗi năm khoảng ba tỷ đồng, chỉ cần hơn hai năm là có thể thu hồi vốn.

Diệu Phương (Theo www.tchdkh.org.vn)